Ook een dierbare herinnering na 20 jaar fotografie is een portretserie welke ik met Herman van Heusden maakte. De foto’s werden uiteindelijk op meters hoge doeken geprint en tentoongesteld op fotofestival Naarden in 2011. Hieronder een interview over ons project van Jos Bloemkolk voor het Parool.

 

Fotografen Robert Elsing en Herman van Heusden hebben vanaf de straat Amsterdammers gefotografeerd die aan het avondeten zaten. Te zien op Fotofestival Naarden.

Tekst: JOS BLOEMKOLK

fotografen duo

Robert Elsing (1964) is vooral studiofotograaf, Herman van Heusden (1964) vooral reportagefotograaf. De Amsterdammers leerden elkaar zo’n twaalf jaar geleden kennen en werden vrienden die eens per week samenkomen om elkaars werk te bespreken, de stand van zaken door te nemen, te brainstormen over hun portfolio’s en plannen te maken. Ze hebben voor het eerst samen een serie gemaakt. Het is ook hun eerste vrije werk. Elsing en Van Heusden zijn deze winter rond etenstijd op een bakfiets met fotoapparatuur door de stad getrokken om vanaf de straat mensen te fotograferen die aan tafel zaten. Een deel van de serie is te zien op het Fotofestival in Naarden.Van Heusden: “We wilden al een hele tijd samen iets doen. Maar we werden steeds ingehaald door het vele werk.”Elsing: “We wilden uit de comfortzone van de opdrachten stappen en onze eigen nieuwsgierigheid volgen. Dat is de kern: maken wat we zelf willen.”Heusden: “Wat ons fascineert, is de manier waarop Amsterdam zich blootgeeft aan de wereld.”Elsing: “In de provincie is het logisch dat mensen hun ramen niet bedekken. Er komt toch bijna niemand voorbij. Maar in de Jordaan lopen heel veel mensen, ook toeristen.”Van Heusden: “Daar heb je veel omgebouwde winkels, een soort aquaria. Ze geven een dubbel gevoel: willen stilstaan en blijven kijken, en gêne waardoor je niet wilt blijven kijken.”Elsing: “Als je daar een foto van maakt, kun je dat beeld bevriezen en er eindeloos lang naar kijken.”Van Heusden: “Ze zijn hordes toeristen met hun klikklak-camera’s gewend. Buitenlanders vinden dat Hollandse fenomeen geweldig.” De mannen belden niet aan en gingen meteen aan de slag: statief opstellen, camera aanbrengen, lang kijken en keihard flitsen. Ze wilden per se geen ‘gele sfeerfoto’s’.Elsing: “Je moet natuurlijk toestemming hebben, maar die vroegen we meestal pas achteraf. In de Jordaan kon je flitsen zonder dat de mensen naar buiten kwamen.”Van Heusden: “Het liep altijd goed af. Het is maar één keer gebeurd dat mensen de gordijnen dichttrokken.”De fotografen maakten hun serie in de winter, omdat het donker moest zijn. Het interieur als televisiebeeld. De etende mensen in hun kamers werden zo deelnemers in een fotografische realityserie. Ze fotografeerden in de Jordaan, in Noord, in Sloten, in de Kadijkenbuurt. In de Diamantbuurt hebben ze uren rondgereden, maar zonder succes. Elsing: “Alles was dicht. Er wonen veel Turken en Marokkanen, en dan zie je dat die open ramen echt een Nederlands verschijnsel zijn. Ik denk zelfs een Amsterdams verschijnsel, al hebben we daar natuurlijk geen jaren onderzoek naar gedaan.”Oud-Zuid en de grachten lieten ze links liggen.Van Heusden: “Daar kun  je vanwege de architectuur geen etende mensen fotograferen. De volgende keer   nemen we gewoon een hoogwerker.”De foto’s hebben hetzelfde thema, maar zijn heel verschillend. Elsing: “Juist die verscheidenheid is spannend. Wat zegt de inrichting over een persoon? Het roept vragen op. Je ziet een gezin met twee kinderen waar het een chaos is. En een jong stel met een ontzettend clean huis.” Het thema van het Naardens festival is dit jaar portretfotografie. De serie heette oorspronkelijk Rond etenstijd. Daar is nu Huiskamerportretten voor gezet. Van Heusden, lachend: “Een kleine buiging naar het thema.”Elsing: “Maar het past er nog goed in ook. Het zíjn portretten, maar anders dan wat je verder ziet in Naarden. De koppen voeren de boventoon. Die fotografen – en daar zitten vreselijk goeie bij – willen de ziel raken van iemand. Het zijn interacties tussen fotograaf en geportretteerde. Die geportretteerden zijn vaak in zichzelf gekeerd. Beetje vaag, maar het is de mode. Onze portretten zeggen echt iets over die mensen. Ze zijn betrapt in hun werkelijke bestaan.”Van Heusden: “Het idee is het belangrijkste in zo’n project. We hebben nieuwe ideeën, al zeggen we daar liever nog niets over. Maar: dit smaakt naar meer.”

Robert Elsing en Herman van Heusden 1Robert Elsing en Herman van Heusden 2Amsterdam 0031(0)204210811